Kto nauczył Cię czytać? Pewnie pamiętasz panią z pierwszej klasy albo kogoś, kto cierpliwie siedział obok, kiedy litery jeszcze nie chciały się układać w słowa. A kto nauczył ją?
Takie pytanie zadaje tacie Maja, bohaterka naszej nowej bajki. Dziś, 14 października, w Polsce obchodzimy Dzień Edukacji Narodowej, więc to dobry moment, żeby przyjrzeć się samemu świętu i temu, jak opowiedzieć o nim dziecku.
Skąd się wziął Dzień Edukacji Narodowej?
Data nie jest przypadkowa. 14 października 1773 roku Sejm powołał Komisję Edukacji Narodowej. Pomysł wyszedł od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, a Komisja zajęła się szkołami w całym kraju. Uznaje się ją za pierwsze w Europie ministerstwo oświaty.
Samo święto jest dużo młodsze. W 1972 roku ustawa o prawach i obowiązkach nauczyciela wprowadziła Dzień Nauczyciela, obchodzony właśnie w rocznicę powołania Komisji. Dziesięć lat później, w 1982 roku, Karta Nauczyciela zmieniła jego nazwę na Dzień Edukacji Narodowej i zapisała, że to „święto wszystkich pracowników oświaty”. Dlatego świętują dziś nie tylko nauczyciele, ale też wszyscy, którzy pracują w szkołach i przedszkolach.
Wiele osób nadal mówi „Dzień Nauczyciela” i trudno się dziwić. To najprostsze wytłumaczenie dla dziecka: dzień, w którym dziękujemy ludziom, którzy nas uczą.
Jak wygląda ten dzień w szkole?
W szkołach i przedszkolach działających na podstawie Karty Nauczyciela 14 października jest dniem wolnym od zajęć dydaktycznych. Placówka może prowadzić zajęcia opiekuńczo-wychowawcze, ale lekcji nie ma.
Dlatego uroczystości często odbywają się dzień lub kilka dni wcześniej. Są akademie, laurki i kwiaty, a w wielu szkołach także pasowanie pierwszoklasistów na uczniów. Nauczyciele dostają też odznaczenia i nagrody, w tym Medal Komisji Edukacji Narodowej.
Ciekawostka na rozmowę przy stole: na świecie jest też Światowy Dzień Nauczyciela, obchodzony 5 października pod patronatem UNESCO. Ustanowiono go w 1994 roku. Wiele krajów ma jednak własne daty, na przykład Indie świętują 5 września, a Hiszpania 27 listopada.
Nowa bajka: „Kto nauczył moją panią?”
Na ten dzień przygotowaliśmy bajkę o nauczycielach, ale opowiedzianą od strony dziecka.
Maja wraca wieczorem z tatą do domu i widzi w oknie szkoły swoją panią, panią Ewę, pochyloną nad stosem zeszytów. W domu zadaje tacie pytanie, które nie daje jej spokoju: kto nauczył panią Ewę pisać? Tata zaczyna opowiadać. Najpierw o małej Ewie i jej kleksie, potem o chłopcu, który liczył fasolki przy świecy, o Lu, który uczył się rysować znaki na glinianej tabliczce, i o dziecku, które w jaskini po raz pierwszy rozpaliło ogień. Za każdym razem ktoś mówi: „Jeszcze nie umiesz” i pomaga spróbować jeszcze raz.
Na końcu Maja odkrywa, że ona też jest częścią tego łańcucha. A przy okazji rozwiązuje zagadkę bucika, z którym zasypia jej młodszy brat Filip.
To bajka na wieczór. Trwa około 17 minut i jest czytana na głosy: narratorka, tata, Maja i Filip mówią każde swoim głosem. Ma ilustracje w stylu wycinanki i kolorowanki do wydruku. Znajdziecie ją w bibliotece Storylandii: „Kto nauczył moją panią?”.
O czym porozmawiać po bajce?
Bajka zostawia kilka pytań, od których łatwo zacząć rozmowę:
- Kto nauczył Cię czegoś ważnego? Nie musi to być nauczyciel. Może babcia nauczyła wiązać buty, a starsza siostra jeździć na rowerze.
- Czego „jeszcze nie umiesz”? W bajce to zdanie nie jest porażką. Oznacza, że nauka trwa.
- Czego Ty możesz kogoś nauczyć? Pięciolatek często nie zauważa, że sam już kogoś czegoś uczy, choćby młodsze rodzeństwo.
Jeśli Wasze dziecko szykuje laurkę dla pani, ta rozmowa może podsunąć, co na niej napisać. O tym, jak pytania pomagają dziecku w szkole, pisaliśmy też w artykule „Niech szkoła zacznie się od pytania”.
Dziękujemy
Każdy, kto dziś uczy, kiedyś sam musiał się tego nauczyć. Ktoś mu powiedział „jeszcze nie umiesz” i dał spróbować jeszcze raz.
Wszystkim Nauczycielkom i Nauczycielom, a także wszystkim, którzy pracują w szkołach i przedszkolach: dziękujemy.
Niespodzianka na koniec
Dotarliście do końca, więc czas na prezent. Kod NAUCZYCIEL50 daje 50 piórek, które możecie wykorzystać na stworzenie własnej bajki w Storylandii. Może to być na przykład bajka edukacyjna z quizem na koniec.
Kilka szczegółów:
- kod można wpisać do 18 października 2026 roku;
- piórka z kodu są ważne 30 dni od dodania do konta;
- Android: w aplikacji wejdź w Magiczne Piórka, potem w Kody promocyjne i wybierz „Wpisz kod”;
- iPhone i iPad: tam kodu nie da się wpisać w aplikacji, więc napiszcie do nas na Facebooku albo Instagramie, a dopiszemy piórka do Waszego konta.
